„Rom, obywatel, Europejczyk”. Międzynarodowy konkurs z przesłaniem

Centrum Historii i Kultury Romów w Oświęcimiu ogłosiło laureatów Międzynarodowego Konkursu na Plakat „Rom, obywatel, Europejczyk - przez pamięć do teraźniejszości”. 

Grand Prix zdobył kubański artysta Erick Ginard

Centrum Historii i Kultury Romów w Oświęcimiu, instytucja kultury Województwa Małopolskiego, zrealizowało wyjątkowy Międzynarodowy Konkurs na Plakat „Rom, obywatel, Europejczyk - przez pamięć do teraźniejszości”. Wydarzenie odbyło się dzięki wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Sztuki wizualne 2025, którego operatorem jest Zachęta -Narodowa Galeria Sztuki. Celem konkursu było ukazanie bogactwa romskiej tożsamości i historii oraz podkreślenie znaczenia Romów jako równoprawnych obywateli współczesnej Europy. Jury wybrało projekty, które w artystyczny sposób łączą pamięć, tradycję i aktualne tematy społeczne.

Jury przed siedzibą Centrum Historii i Kultury Romów w Oświęcimiu. Paweł Warchoł (od lewej), Krzysztof Dydo, Roman Kwiatkowski, Wojciech Majewski, Sebastian Kubica oraz Marek Sibinský. Fot. CHiKR

 

Grand Prix dla kubańskiego mistrza plakatu

Najwyższe wyróżnienie, Grand Prix trafiło do Ericka Ginarda, uznanego kubańskiego plakacisty i projektanta graficznego. Jego prace wyróżniają się ekspresyjną formą, ręcznym rysunkiem i poetyckim podejściem do typografii. Erick Ginard urodził się w Hawanie w 1979 roku. Po studiach w Wyższym Instytucie Wzornictwa Przemysłowego (ISDi) rozpoczął karierę jako ilustrator i projektant książek. W ciągu pięciu lat stworzył ponad sto projektów dla wydawców z Kuby, Meksyku i Stanów Zjednoczonych. Od 2010 roku mieszka w Mexico City, gdzie prowadzi studio Tojosa Design Studio. Jego plakaty prezentowano w ponad 40 krajach, a prace znajdują się w zbiorach m.in. Lahti Poster Museum w Finlandiioraz Muzeum Sztuki i Projektowania w Toyamie (Japonia). Ginard był jurorem międzynarodowych festiwali, m.in. Anfachen Award w Hamburgu i Festiwalu Złotego Żółwia w Moskwie.

„Plakat to poezja, która potrafi kłuć w oko, ale też wzruszać. To szczery język wizualny, który nie potrzebuje tłumaczenia” - mówi Erick Ginard.

II nagroda - Dominika Czerniak-Chojnacka

Drugą nagrodę otrzymała dr Dominika Czerniak-Chojnacka, ilustratorka, plakacistka i pedagożka. Ukończyła z wyróżnieniem Uniwersytet Artystyczny w Poznaniu, jest doktorem sztuk pięknych oraz magistrem etnologii i antropologii kulturowej. Artystka łączy sztukę z nauką o kulturze, tworząc plakaty, książki autorskie i ilustracje dla dzieci. Współpracuje z wydawnictwami Dwie Siostry, Egmont, Babaryba i Albus, a jej prace zdobywały uznanie na całym świecie. W 2019 roku otrzymała Bologna Ragazzi Award oraz Grand Jury Prize w Pekinie. W Oświęcimiu doceniono ją za wrażliwość, subtelność formy i artystyczne połączenie symboliki romskiej kultury z nowoczesnym językiem wizualnym.

III nagroda - Nikodem Pręgowski

Trzecie miejsce przyznano dr. hab. prof. UMK Nikodemowi Pręgowskiemu – grafikowi i wykładowcy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Artysta specjalizuje się w plakacie, identyfikacji wizualnej i ilustracji. Urodzony w 1981 roku w Toruniu, ukończył Wydział Sztuk Pięknych UMK pod kierunkiem prof. Sławomira Janiaka. Pręgowski łączy pracę dydaktyczną z działalnością twórczą i ma na koncie wiele nagród w konkursach międzynarodowych. Współpracuje z bratem Filipem, tworząc projekty łączące malarstwo i grafikę użytkową. Jego prace charakteryzuje oszczędność formy i głęboka warstwa znaczeniowa, plakaty profesora często komentują współczesne zjawiska społeczne i kulturowe. W skład jury weszli: Sebastian Kubica - przewodniczący, projektant i wykładowca Uniwersytetu Śląskiego, Marek Sibinský -- artysta grafik z Uniwersytetu Ostrawskiego, Paweł Warchoł – oświęcimski artysta i kurator Międzynarodowego Biennale Plakatu Społeczno-Politycznego, Krzysztof Dydo - znawca i kolekcjoner plakatu, właściciel Galerii Plakatu w Krakowie, Wojciech Majewski - twórca filmów dokumentalnych o polskiej szkole plakatu, Roman Kwiatkowski - pomysłodawca konkursu, prezes Stowarzyszenia Romów w Polsce i inicjator powstania Centrum Historii i Kultury Romów.

„To wyjątkowe wydarzenie, które pokazuje, że sztuka może być mostem między kulturami i pokoleniami. Plakat staje się tu językiem wspólnego dialogu” – podkreśla Michał Kaczkowski z Centrum Historii i Kultury Romów w Oświęcimiu.

Pamięć i współczesność w jednym kadrze

Konkurs „Rom, obywatel, Europejczyk” stanowi część międzynarodowego programu promocji kultury romskiej i współczesnych form jej wyrazu. Organizatorzy podkreślają, że inicjatywa nie tylko integruje środowiska artystyczne, ale także edukuje i przypomina o wkładzie Romów w europejskie dziedzictwo. Wszystkie nagrodzone prace można obejrzeć na stronie chikr.pl oraz na oficjalnym profilu Centrum Historii i Kultury Romów w mediach społecznościowych. Tam również pojawią się materiały edukacyjne i zapowiedzi wystawy pokonkursowej.

„Cieszymy się, że Oświęcim staje się miejscem, gdzie kultura Romów spotyka się ze sztuką współczesną. To przestrzeń dialogu, wrażliwości i europejskiej wspólnoty” - dodaje Michał Kaczkowski.