Projekt Parku Pamięci Wielkiej Synagogi wyróżniony - FOTO

Projekt Parku Pamięci Wielkiej Synagogi w Oświęcimiu został wyróżniony przez jury konkursu “Życie w Architekturze” w kategorii "Najlepsza Przestrzeń Publiczna w Polsce w latach 2015-2019".

Park Pamięci jest instalacją na miejscu po oświęcimskiej Wielkiej Synagodze, największej przedwojennej żydowskiej świątyni, zburzonej przez Niemców na początku drugiej wojny światowej. “Życie w Architekturze” to ogólnopolski konkurs na najbardziej znaczące realizacje architektoniczne organizowany przez redakcję miesięcznika „Architektura-murator” od 1995 roku. W 2019 roku, dokładnie po 80 latach od zniszczenia największego żydowskiego domu modlitwy w przedwojennym Oświęcimiu, na jego miejscu powstał Park Pamięci. To wyjątkowa instalacja upamiętniająca spaloną świątynię oraz wielokulturowe dziedzictwo miasta, które nie ze swojej winy stało się symbolem Auschwitz i Holokaustu. Autorami awangardowego projektu Parku Pamięci wyróżnionego przez jury konkursu “Życie w architekturze” są krakowscy architekci ze Studia Projektowego NArchitekTURA oraz Imaginga Studio. Spośród nadesłanych ponad 500 projektów w różnych kategoriach jury wyłoniło 49 finalistów. Spośród nich jury wybierze 21, które zostaną zaprezentowane przez autorów 7 i 8 października w Warszawskim Pawilonie Architektury Zodiak.  

Fot. Piotr Strycharski Sky Foto Studio

 

 

 

 

Ostatecznych zwycięzców poznamy 19 listopada

„Konkurs co kilka lat stwarza okazję do spojrzenia na polską architekturę z szerokiej perspektywy. To perspektywa niezniekształcona, bo projekty nie są nominowane, lecz nadsyłane przez samych autorów. Dzięki cykliczności tego konkursu zyskujemy cenny materiał do porównań i analiz. To oczywiste, że płynące z tych badań wnioski nie dotyczą jedynie architektury, bardzo wiele mówią o nas samych, o społeczeństwie, o problemach nas nurtujących" p- mówi przewodniczący jury Dariusz Herman.

Oświęcim przez kilka wieków był miejscem, w którym zgodnie mieszkali chrześcijanie i żydzi. Przed wybuchem II wojny światowej społeczność żydowska stanowiła aż 60 proc. mieszkańców, a w mieście nad Sołą znajdowało się ponad 20 synagog i domów modlitwy. Życie społeczne i religijne żydowskich oświęcimian koncentrowało się jednak przede wszystkim wokół największej świątyni - Wielkiej Synagogi. W nocy z 29 na 30 listopada 1939 r. Wielka Synagoga została doszczętnie spalona przez niemieckich nazistów. Jej ostatnie ślady zostały usunięte z niemieckiego rozkazu przez specjalnie do tego celu stworzone komando złożone z więźniów Auschwitz, głównie Polaków, którzy w ramach pracy przymusowej dokończyli rozbiórkę budynku latem 1941 roku.  

Fot. Piotr Strycharski Sky Foto Studio

 

 

 

  Dzięki zaangażowaniu wielu osób i instytucji oraz internetowej zbiórce, na pustym placu po synagodze znajdującym się w centrum Oświęcimia, powstał park kieszonkowy - zielone miejsce wypoczynku dla mieszkańców i turystów oraz przestrzeń refleksji o wielokulturowym dziedzictwie miasta nieopodal Auschwitz.

W parku można odpocząć na ławkach

„Znajdują się na nich symboliczne perforacje przedstawiające znaki zodiaku, odzwierciedlenie ornamentyki z Wielkiej Synagogi. Dzieje świątyni można lepiej poznać dzięki instalacji z jej historycznymi zdjęciami oraz modelowi świątyni. W parku znajduje się 40 kamiennych płyt ułożonych w swobodnej kompozycji, których nieregularny układ symbolizuje ruiny, pozostałości po dawnej synagodze" - wylicza Tomasz Kuncewicz, dyrektor Muzeum Żydowskiego w Oświęcimiu.

Na terenie parku zostały zachowane piękne kilkudziesięcioletnie drzewa: lipy, klony, wiązy i jesiony. Ponadto pojawiły się w nim nowe rośliny: różne rodzaje bluszczu i karmnik ościsty oraz trzy tysiące żonkili, które zakwitły wiosną.  

Fot. Piotr Strycharski Sky Foto Studio

 

 

 

  Historyczne miejsce po Wielkiej Synagodze oraz Park Pamięci znajdują się pod opieką pod opieką Muzeum Żydowskiego w Oświęcimiu. Na wystawie w Muzeum można zobaczyć przedmioty z Wielkiej Synagogi, które wydobyto podczas wykopalisk archeologicznych w 2004 r.

„Zaobserwowaliśmy dużo projektów tworzonych świadomie i odpowiedzialnie wobec wyzwań, jakie stawiają przed nami społeczności i przyroda. To nie znaczy, że nie trafiają się budynki, które zagadnienia te traktują z powierzchownością modowych trendów. Z pewnością ustanowienie dwóch nowych kategorii – najlepszy obiekt projektowany dla klimatu i najlepszy obiekt odpowiedzialny społecznie – to mądra decyzja. Mam jednak nadzieję, że kategorie te są jedynie tymczasowe. Wierzę, że za czas jakiś każdy obiekt zgłoszony na konkurs ŻYCIE W ARCHITEKTURZE będzie cechował się odpowiedzialnością i wrażliwością; również, a może przede wszystkim, społeczną i ekologiczną" - podsumowuje Dariusz Herman.