OŚWIĘCIM. Świat ptaków z Auschwitz

W niecodziennych okolicznościach unikalną florą i fauną interesował się na terenie KL Auschwitz-Birkenau niemiecki ornitolog Günther Niethammer, który po uzyskaniu doktoratu w Niemczech hitlerowskich w 1933 roku, pracował w muzeach przyrodniczych w Berlinie, Bonn i Wiedniu. Napisał wtedy podręcznik niemieckiego ornitologa, który składał się z trzech tomów.





W 1937 roku wstąpił do SS, a w trzy lata później, już w czasie wojny, rozpoczął służbę wartowniczą w esesmańskiej załodze KL Auschwitz. Równocześnie komendant obozu Rudolf Höss wyraził zgodę, aby zajmował się badaniami ornitologicznym w pobliżu obozu.

Wkrótce, ten esesman z Auschwitz, opublikował opracowanie naukowe, zatytułowane ?Uwagi na temat ptaków Auschwitz?, które ukazało się w tomie 52 czasopisma naukowego ?Annals of Natural History Museum?, wydawanego przez Muzeum Przyrodnicze w Wiedniu.

Na podstawie tych faktów niemiecki pisarz, Arno Surminski, napisał powieść, zatytułowaną ?Świat ptaków z Auschwitz?, natomiast wspomniane opracowanie Günthera Niethamera zachowało się z czasów wojennych i obecnie jest przechowywane w bibliotece Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu.

Po wojnie autor wspomnianej ornitologicznej pracy, liczącej kilkadziesiąt stron, był sądzony w Krakowie ze względu na przynależność do załogi SS w KL Auschwitz. Skazano go na osiem lat, a potem zmniejszono mu wymiar kary do trzech lat więzienia. Po jej odbyciu w polskich więzieniach powrócił do Republiki Federalnej Niemiec, gdzie podjął na nowo pracę w muzeum w Bonn.

W 1951 roku Günther Niethammer habilitował się, a w sześć lat później został w Bonn mianowany profesorem. Od 1968 do 1973 roku był przewodniczącym niemieckiego stowarzyszenia ornitologicznego. Napisał kilkutomowe opracowanie, zatytułowane ?Ptaki Europy?.

Od 1971 roku autor tego dzieła mieszkał w Meckenheim-Merl koło Bonn, gdzie zmarł podczas polowania 14 stycznia 1974 roku na niewydolność serca.
Zupełnie przypadkowo kilka lat temu uzyskałem, odnaleziony na terenie Oświęcimia, album ornitologiczny ?Aus Deutschlands Vogevelt?, wydany w Niemczech w 1932 roku, z którego pochodzi załączony do tego tekstu rysunek ptaków. Można przypuszczać, że książka ta była kiedyś własnością Günthera Niethamera i stanowiła dla niego cenną pomoc w prowadzonych przez niego w epoce pieców krematoryjnych badaniach ornitologicznych.