OŚWIĘCIM-OLKUSZ. Tragiczna historia trzech Żydów

Gleitmann (Glajtmann) Mordka Jakob**

Ta historia trzech olkuskich Żydów, którzy tylko cztery dni byli więzieni w KL Auschwitz, jest szczególnie tragiczna. Byli nimi pochodzący z Olkusza: Gleitmann (Glajtmann) Mordka Jakob, Macner Moschek (Moszek) Israel i Pinkus Chaim Israel.





W pierwszej połowie lutego 1942 roku policja niemiecka w pobliżu Olkusza zatrzymała trzech wspominanych Żydów, przemycających żywność. Osadzono ich najprawdopodobniej w olkuskim areszcie, a następnie w więzieniu śledczym w Mysłowicach, skąd  26 lutego 1942 roku transportem zbiorowym przywieziono do KL Auschwitz. Oznaczono ich numerami obozowymi od 25373 do 25375.  

Macner Moschek (Moszek) Israel**

Żydów, jeszcze w tym samym dniu osadzono na kwarantannie wejściowej w bloku nr 11, skąd przeniesiono ich w dniu 2 marca 1942 roku najprawdopodobniej do więzienia śledczego w Mysłowicach. Nazajutrz, z inicjatywy niemieckiego dyrektora sądu lokalnego w Olkuszu, Martina Buchwalda, zostali przywiezieni z mysłowickiego więzienia i publicznie powieszeni na kasztanowcach przy ul. Kościuszki, na placu po dawnym olkuskim klasztorze Augustianów, co miało stanowić ostrzeżenie dla miejscowej ludności polskiej i żydowskiej przed nielegalnym handlem.    

Pinkus Chaim Israel**

Sam przebieg egzekucji utrwalił na zdjęciach niemiecki fotograf. Zdjęcia przejęło olskie podziemie. Do oglądania przebiegu egzekucji zmuszano zarówno Żydów, jak i miejscowych Polaków. Powieszonych pilnowała policja niemiecka i dopiero następnego dnia ich ciała odwieziono najprawdopodobniej do krematorium w KL Auschwitz, chociaż faktycznie nie byli ofiarami tego obozu.    

*
Autor jest historykiem pracującym w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau.

**
Zdjęcia wykonali w KL Auschwitz funkcjonariusze obozowego gestapo. udostępniło je Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau.