OŚWIĘCIM. Najnowszy biuletyn Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem

Ukazał się 55. numer Biuletynu Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem. Tematem głównym tego numeru jest przypomnienie ubiegłorocznej 70. rocznicy wybuchu drugiej wojny światowej. Z okazji tej rocznicy Zarząd Główny TOnO zorganizował wyjazdowe warsztaty edukacyjne w terminie od 29 sierpnia do 1 września 2009 r., których szlak prowadził z Oświęcimia na Westerplatte poprzez Łódź, Stutthof i Gdańsk. Wspomniane warsztaty zostały przygotowane w ramach projektu ?Szlakiem martyrologii narodu polskiego w latach 1939-1945?. Uczestnikami wyjazdu byli członkowie TOnO, w tym byli więźniowie KL Auschwitz oraz przewodnicy z Muzeum Auschwitz-Birkenau.





Warto przypomnieć, że  Towarzystwo powstało 25 stycznia 1983 r., z inicjatywy byłych więźniów KL Auschwitz, którzy postanowili podjąć różnorodne działania, aby zachować pamięć o tragicznych wydarzeniach z czasów istnienia niemieckiego, nazistowskiego obozu zagłady w Oświęcimiu. W ciągu minionego ćwierćwiecza działacze TOnO, nie tylko byli więźniowie, ale również młodzi ludzie, interesujący się historią KL Auschwitz, zrobili w tym temacie naprawdę dużo.

Na uwagę zasługują artykuły, zamieszczone w tym numerze, przypominające mało znane wydarzenia z czasów istnienia KL Auschwitz. Do nich należy obszerny tekst Piotra Świerczyńskiego ?Więzień numer dziewiętnaście?, w którym autor przypomina niezwykłe losy Niemca Johanna Lechenicha, zwanego ?Dżonim?, więźnia KL Auschwitz, oznaczonego numerem 19 , pełniącego funkcję kapo, który po udanej ucieczce z obozu wstąpił do oddziału partyzanckiego w Lasach Końskich w obwodzie radomskim AK, a po wojnie został żołnierzem II Korpusu Polskiego gen. Władysława Andersa we Włoszech.

Z kolei Jadwiga Dąbrowska w artykule ?Pamiętnik Ani? przedstawia tragiczną historię młodej Polki z Warszawy, Anny Marii Hinel, która zginęła w KL Auschwitz 19 marca   1943 r., mając zaledwie dziewiętnaście lat. Pozostał po niej pamiętnik, pisany podczas okupacji niemieckiej w Warszawie oraz wiersz, napisany w obozie, który rodzice Anny znaleźli wśród jej osobistych rzeczy, przesłanych im po śmierci córki przez władze obozowe.

Warto zacytować jego fragment:

?Daleko gdzieś pozostał dom i bliscy.
Mnie rzucił los w odmęty niezbadanych dróg.
Czy mnie czekają i czy żyją wszyscy ?
Czy ich zachował dobry Bóg ?

Tęsknota za wolnością ? to treść całego dnia,
Przygniata moje myśli i hen, daleko gna ?
Tęsknota za wolnością łka echo moich skarg,
Tęsknotą łka piosenka płynąca z moich warg ?

W biuletynie opublikowano recenzje książek o tematyce obozowej oraz przypomniano życiorysy byłych więźniów obozu oświęcimskiego, którzy zmarli w ubiegłym roku: Zofii Gabryś-Domasik, Michała Ziółkowskiego, Stanisława Frączystego, Józefa Mikusza i Józefa Hordyńskiego.

Do nich należy także niezapomniany Marian Kołodziej, więzień Auschwitz (nr 432), Gross-Rosen, Buchenwaldu, Sachsenhausen i Mauthausen. Twórca wystawy ?Klisze pamięci. Labirynty?, na której poprzez swoje słowa-obrazy, tworzące klisze pamięci, Kołodziej wprowadza odbiorcę w mroczne wizje-labirynty wspomnień o tym, co przeżył i czego doświadczył. Wystawa od kilku lat mieści się w podziemiach kościoła franciszkanów w Harmężach.

*
Autor jest historykiem w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau.