OŚWIĘCIM. Medale dla TOnO

Jedni z odznaczonych Jadwiga Dąbrowska i Tadeusz Smreczyński.

Podczas uroczystości 64. rocznicy wyzwolenia nazistowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau w murach Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Konarskiego w Oświęcimiu Złotymi i Srebrnymi Medalami Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej odznaczono osoby, mające szczególne zasługi w działalności Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem.

Towarzystwo powstało ponad ćwierć wieku temu, 25 stycznia 1983 roku z inicjatywy byłych więźniów KL Auschwitz, którzy postanowili podjąć różnorodne działania, aby zachować pamięć o tragicznych wydarzeniach z czasów istnienia niemieckiego, nazistowskiego obozu zagłady w Oświęcimiu. W ciągu minionego ćwierćwiecza działacze TOnO, nie tylko byli więźniowie, ale również ludzie interesujący się historią KL Auschwitz, w większości urodzeni już po wojnie, zrobili wiele, aby temu zapobiec.

Celem Towarzystwa jest szeroko pojęta opieka nad byłym hitlerowskim obozem zagłady Auschwitz-Birkenau, działalność oświatowa i popularyzatorska, mająca za zadanie zachowanie i utrwalanie w szerokich kręgach społeczeństwa, przede wszystkim wśród młodzieży, pamięci o obozie koncentracyjnym i obozie zagłady Auschwitz-Birkenau oraz innych miejscach pamięci narodowej. Celem towarzystwa jest również roztaczanie opieki nad byłymi więźniami KL Auschwitz-Birkenau i innych hitlerowskich obozów koncentracyjnych.

Dorobek TOnO w tym zakresie jest pokaźny. Za wkład wniesiony w jego tworzenie Złote Medale Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej otrzymali byli więźniowie: Grzegorz Czempas, Florian Granek, Mirosław Firkowski, Zofia Łyś, Józef Paczyński, Lech Piekałkiewicz, Wanda Sawkiewicz, Halina Skarbmierska i Tadeusz Smreczyński.

Uroczystość stanowiła wyjątkowe przeżycie Tadeusza Smreczyńskiego, nr obozowy 188506, urodzonego w Zatorze absolwenta Gimnazjum im. S. Konarskiego w Oświęcimiu. Aresztowany w grudniu 1943 r. wraz z trzema kolegami z tej samej klasy za pomoc niesioną więźniom KL Auschwitz, został osadzony w bloku nr 11. Podczas posiedzenia ?sądu doraźnego?, jako jeden z nielicznych, nie otrzymał wyroku śmierci, lecz został skazany na pobyt w KL Auschwitz, skąd później przeniesiono go do KL Mauthausen. Ostatecznie został wyzwolony w podobozie Linz III przez żołnierzy amerykańskich w 1945 roku. Obecnie jest emerytowanym lekarzem i mieszka w Krakowie.

Ponadto Złoty Medal wręczono działaczom Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem: Stefanii Kozioł, Mirosławowi Dominowi, Ewelinie Matusz, Irenie Serafin, Markowi Księżarczykowi oraz pracownikom Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau od lat współpracującymi z tą organizacją:  Adamowi Cyrze i Jadwidze Dąbrowskiej.

Srebrne Medale Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej otrzymali: Roman Gołda, Elżbieta Kaszyca, Alina Kram, Ryszard Lis, Sławomir Mucha, Joanna Pastuszka i Andrzej Telka z TOnO oraz Marek Giżycki i Jolanta Kożuch z PMA-B.

Uroczystej dekoracji dokonał Piotr Bartnik z Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Warszawie. W imieniu odznaczonych za zaszczytne wyróżnienia podziękowała Stefania Kozioł, Prezes Zarządu Głównego Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem.