Czy trzej radni gminy Oświęcim stracą mandaty?

Rada Gminy Oświęcim nie przyjęła uchwał stwierdzających wygaśnięcie mandatów trzech radnych. Wojewoda małopolski wszczął postępowanie wyjaśniające.

Sprawa dotyczy Adama Gonszcza, Jakuba Honkisza i Adama Nowotarskiego, przewodniczącego rady. Powodem wygaśnięcia mandatów miało być naruszenie zakazu łączenia funkcji radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy Oświęcim.

Artykuł 24f ustawy o samorządzie gminnym mówi w punkcie 1: „Radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności”.

Punkt 1a instruuje, że: „Jeżeli radny przed rozpoczęciem wykonywania mandatu prowadził działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, jest obowiązany do zaprzestania prowadzenia tej działalności gospodarczej w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Niewypełnienie obowiązku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego (…)”.

Radny Adam Gonszcz

Radny prowadzi firmę zajmującą się pośrednictwem ubezpieczeniowym. Jego dodatkowym adresem tejże działalności jest pomieszczenie w Domu Ludowym w Grojcu, należącym do gminnego samorządu.

Adam Gonszcz na posiedzeniu komisji rewizyjnej powoływał się na orzecznictwo, w tym wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, które mówią, że do naruszenia paragrafu 24 ustawy o samorządzie nie dochodzi, gdy radny w ramach działalności korzysta z mienia komunalnego na zasadzie powszechnej dostępności, bez żadnych preferencji.

Komisja przeanalizowała wyjaśnienia radnego i zapisy prawne, po czym uznała, że należy przygotować na sesję uchwałę stwierdzającą wygaśnięcie mandatu radnego Gonszcza.

„Najnowsze orzecznictwo nie pozostawia wątpliwości co do faktu, że korzystanie z mienia w tym na podstawie stosunków obligacyjnych na potrzeby działalności gospodarczej - tutaj na dodatkową stałą siedzibę - jest naruszeniem tego zakazu” - stwierdzili członkowie komisji w uzasadnieniu swojej decyzji.

Radny Jakub Honkisz

W przypadku Jakuba Honkisza chodzi o to, że radny nie może zarządzać działalnością prowadzoną z wykorzystaniem mienia gminnego lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Tymczasem radny jest etatowym menedżerem niepublicznego przedszkola Smyk w Babicach, którego siedziba znajduje się w budynku dzierżawionym od samorządu.

Zgodnie z pełnomocnictwem udzielonym przez dyrektora placówki, menedżer ma w swoich zadaniach kontakty z gminą, w tym wnioskuje o dotację samorządową na dany miesiąc.

Radny przedstawił komisji rewizyjnej Rady Gminy Oświęcim orzecznictwo prawne mówiące, że prowadzenie przedszkola niepublicznego nie jest działalnością gospodarczą. Wynika to z artykułu 170. Prawa oświatowego. Członkowie komisji zgodzili się z tym zapisem, jednak przeciwstawili mu artykuł 3. ustawy Prawo przedsiębiorców, który zakłada, że „działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły”. Komisja uznała, że pobieranie od rodziców opłaty za zajęcia dodatkowe ich dzieci w przedszkolu, ma charakter działalności gospodarczej.

Stąd też decyzja radnych z komisji rewizyjnej o przedstawieniu całej radzie uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu Jakuba Honkisza.

Radny Adam Nowotarski

Przewodniczący Rady Gminy Oświęcim prowadzi działalność rolniczą. Problem w tym, że już po wyborze na radnego i złożeniu ślubowania nadal współpracował z jednostkami gminnymi. Zgodnie z zamówieniem publicznym dostarczał im produkty rolne i wystawiał z tego tytułu faktury.

Adam Nowotarski przekonywał komisję rewizyjną, że jego działalność nie jest działalnością gospodarczą w myśl Prawa przedsiębiorców. Powoływał się m.in na zapis mówiący o wysokości przychodu miesięcznego, wskazującego, że nie jest związany stricte z działalnością gospodarczą w formie wynikającej z zapisów ustawy.

Członkowie komisji powtórzyli argument, że „działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły”.

„Zdaniem rady definicja działalności gospodarczej nie wyklucza działalności rolniczej w ogóle. Co więcej, działalność ta spełnia wprost ta definicję. Jest to bowiem działalność zarobkowa - cel osiągania dochodu, tu w postaci przysporzenia za sprzedaż produktów rolnych, jest zorganizowana - wymaga technicznego wyposażenia, obsługi znajomości materii, regularności powtarzalności co wymaga planowania jako cechy podstawowej organizacji. Jest wykonywana ciągle. Przez ciągłość rozumie się powtarzalność w odcinku czasu. Analiza stanu faktycznego wskazuje na ciągły charakter w tym długoletni. Wreszcie jest ona prowadzona na własny rachunek. Radny zaciąga zobowiązania i osiąga zyski we własnym imieniu” - stwierdzili radni w uzasadnieniu do projektu uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego Adama Nowotarskiego.

Głosowanie

Na sesji Rady Gminy Oświęcim radni głosowali nad wspomnianymi uchwałami. Należy wyjaśnić, że to nie rada wygasza mandat rajcy, a jedynie stwierdza wygaśnięcie, które zaistniało z przyczyn wynikających z zapisów prawa.

Każdy z trzech radnych wyłączył się z głosowania nad uchwałą, która go dotyczy. W głosowaniach uczestniczyło zatem po 14 radnych. Za stwierdzeniem wygaśnięcia mandatu radnego Gonszcza było siedem osób, tyle samo, co przeciw. W przypadku radnego Honkisza głosów za było pięć, przeciw osiem i jeden wstrzymujący się. Głosowanie w kwestii Adama Nowotarskiego przyniosło sześć głosów za i siedem przeciwnych. Jeden radny wstrzymał się od głosu. Rada nie stwierdziła zatem wygaśnięcia mandatów trzech radnych.

Co dalej?

Na decyzji samorządowego organu uchwałodawczego sprawa się jednak nie kończy. Krzysztof Jan Klęczar, wojewoda małopolski, wszczął bowiem postępowanie wyjaśniające.

„Wojewoda skierował pismo do wójta gminy Oświęcim o przedłożenie informacji w tym zakresie. Po uzyskaniu odpowiedzi i analizie stanu faktycznego będzie mogła zostać podjęta decyzja, jakie dalsze działania podejmie organ nadzoru” - przekazała Faktom Oświęcim Joanna Paździo, rzecznik prasowa wojewody małopolskiego.