Archiwum Eissa niebawem trafi do Muzeum Auschwitz - FOTO

Jeden z największych zbiorów dokumentujących działania polskiej dyplomacji na rzecz z2019agrożonych Holokaustem Żydów, czyli Archiwum Eissa, jest już w Polsce.

Wszystkie dokumenty trafią do Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, ale na razie zostały zaprezentowane w Belwederze w obecności Andrzeja Dudy, prezydenta RP i Piotra M. A. Cywińskiego, dyrektora Muzeum.

„Archiwum dokumentuje akcję ratunkową prowadzoną podczas II wojny światowej z Berna przez ówczesnego polskiego ambasadora w Szwajcarii Aleksandra Ładosia i jego dyplomatów oraz współpracujące z nimi organizacje żydowskie. W czasie tej akcji wystawiono kilka tysięcy uzyskanych nielegalnie paszportów Ameryki Łacińskiej, ratując życie wielu setkom osób” - informuje Bartosz Bartyzel, rzecznik prasowy Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau.

Prezydent Andrzej Duda zapewnił, że archiwum niebawem powiększy zasoby Muzeum Auschwitz-Birkenau.

„Mam nadzieję, że ludzie z całego świata, którzy tam przybywają, by zobaczyć to straszliwe świadectwo bestialstwa i by usłyszeć to i zobaczyć to nieprawdopodobne memento tamtej niewyobrażalnej Zagłady, tamtego niewyobrażalnego bestialstwa, zobaczą również to: wkład polskich dyplomatów, wkład Polaków i Żydów w ratowanie swoich bliźnich” - mówił Andrzej Duda.

„To działanie z punktu widzenia prawa było zupełnie nielegalne. Było ono także w pełni znane polskiemu Ministerstwu Spraw Zagranicznych w Londynie. Oni widzieli i wspierali tą operację. To jest akcja wspaniałych ludzi - Polaków i szwajcarskich Żydów polskiego pochodzenia - jednak akcja ta była wykonywana wspólnie z Londynem. To chciałbym bardzo mocno podkreślić” - przypomniał Piotr Cywiński.

Zbiór obejmuje osiem paszportów Paragwaju sfabrykowanych przez polskich dyplomatów, by ratować Żydów, a także unikalne, nigdy nie wykorzystane zdjęcia osób ubiegających się o tego typu paszporty. W jego skład wchodzi także oryginalna lista zawierająca kilka tysięcy nazwisk Żydów z gett, którzy w ten sposób próbowali się ratować z Holokaustu, oraz szereg dokumentów, w tym korespondencja między polskimi dyplomatami i organizacjami żydowskimi.

„W skład zbioru wchodzi również imienna lista dzieci z warszawskich sierocińców. Dokumenty te stanowią bardzo ważny zbiór, ukazujący z jednej strony ówczesny dramat polskich rodzin żydowskich, a z drugiej strony podejmowane próby wydostania jak największej liczby osób z zamykającego się nad nimi piekielnego kręgu Zagłady” - dodaje Bartosz Bartyzel.

W Belwederze Instytut Pileckiego przygotował wystawę „Paszporty”, której kuratorem jest Hanna Radziejowska. Znajdują się na niej najcenniejsze obiekty z archiwum Eissa: paszporty, rachunki, korespondencje pomiędzy Chaimem Eissem i polskimi dyplomatami. Są także listy pomiędzy Żydami przebywającymi w gettach a Silberscheinem, który był jednym z pośredników pomiędzy polskimi Żydami i placówką dyplomatyczną.