Komu należy się zachowek?

Materiał sponsorowany  |   Fakty,Styl życia  |   4 sierpnia 2020 06:13

Nie ukrywam, że głównym celem przygotowani tego wpisu jest, aby zbiorczo odpowiedzieć na najczęściej przez Was zdawane pytania w sprawie zachowku, czyli:

– komu należy się zachowek po bracie?

– komu należy się zachowek po rodzicach?

– komu należy się zachowek po mamie?

– komu należy się zachowek po ojcu?

– komu i kiedy należy się zachowek?

W pierwszej kolejności, zanim odpowiem na pytanie komu należy się zachowek, spróbuję krótko wyjaśnić na czym polega instytucja zachowku. Chociaż w tym zakresie odsyłam do moich poprzednich wpisów, np.:

Zachowek – najczęściej zadawane pytania

Zachowek – jak ustalić jego wysokość i obliczyć wartość?

Zachowek – definicja

Zachowek, moim zdaniem, najlepiej scharakteryzowany został w Wyroku SA w Szczecinie (I ACa 41/16), który stwierdził, że instytucja zachowku służy do ochrony interesów osób najbliższych spadkodawcy przed skutkami dokonywanych przez niego rozporządzeń zarówno w ramach swobody testowania, jak i wynikających z poczynionych za życia darowizn.

 

 

Ustawodawca zatem ogranicza przez zachowek swobodę testowania (dysponowania majątkiem na wypadek śmierci). Wskazuje się, że ustawa w ten sposób zmierza do realizacji wartości jakimi są ochrona (dobro) rodziny.

Zachowek ma na celu ograniczenie możliwości dysponowania majątkiem właśnie w celu ochrony przed “arbitralnością” decyzji spadkodawcy i ma służyć urzeczywistnieniu sprawiedliwego podziału schedy spadkowej przy uwzględnieniu uzasadnionych zdaniem ustawodawcy praw najbliższych.

Zachowek stanowi uzasadnione konstytucyjnie ograniczenie praw podmiotowych spadkodawcy na rzecz praw ochrony praw innych osób. Oceniając system założeń aksjologicznych przyjęty dla ochrony dziedziczenia w KC wyjaśnia się w konsekwencji, że KC daje swoisty wyraz prymatowi zasad dziedziczenia ustawowego przed swobodą rozporządzeń testamentowych.

Przyznając testatorowi możliwość rozporządzania swoim majątkiem zarazem przewiduje w art. 991 § 1 KC ustawową ochronę najbliższym jego osobom, które byłyby powołane do spadku z mocy ustawy.

Ochrona ta jest szeroka a testator uzyskuje prawo do pozbawienia w testamencie osób bliskich wymienionych przez ustawę praw do zachowku jedynie w sytuacjach enumeratywnie określonych normą art. 1008 pkt 1 – 3 KC. Każdy z tych przypadków określa sytuacje, w których sposób zachowania się spadkobiercy uzasadnia moralnie akt pozbawienia opisanego wyżej prawa do zachowku.

Prawo do zachowku przysługujące ze względu na szczególny stosunek rodzinny, istniejący między uprawnionym do zachowku a spadkodawcą, służy urzeczywistnieniu obowiązków moralnych, jakie spadkodawca ma względem swoich najbliższych.

W powszechnym odczuciu społecznym to właśnie bliżsi krewni są bardziej uprawnieni do schedy spadkowej i realizacja uprawnień do zachowku stanowi właśnie realizację ochrony rodziny. (I ACa 31/16 – wyrok SA Kraków)

Podsumowując, instytucja zachowku ma charakter ustawowy i przyznaje uprawnienia określonym tylko osobom do dochodzenia roszczenia o zapłatę kwoty pieniężnej. Uprawnienie to przysługuje wyłącznie osobom, które należą do kręgu ściśle określonego w przepisie art. 991 § 1 KC, jeżeli jednocześnie nie zostały powołane do spadku.

 

 

Dodać jedynie na marginesie należy, że instytucja zachowku jako taka, była kwestionowana pod kątem konstytucyjności.

Jednakże Trybunał Konstytucyjny uznał tę instytucję za zgodną z Konstytucją czego dał wyraz w wyroku z dnia 25-07-2013 sygn. akt: P 56/11, który brzmi:

„Art. 991 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93, ze zm.) jest zgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.”

Krąg osób uprawnionych do zachowku jest ściśle określony w kodeksie cywilnym i wbrew powszechnemu przekonaniu, nie jest tak szeroki jak się wydaje.

Uprawnieni do zachowku – komu należy się zachowek?

Ustawodawca przewidział, że osobami uprawnionymi do zachowku są:

– zstępni;

– małżonek spadkodawcy;

– rodzice spadkodawcy.

Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należy się odpowiednia część wartości udziału spadkowego (2/3 lub 1/2) określonego tym przepisem, który przypadałby tym osobom przy dziedziczeniu ustawowym.

 

 

O ile łatwo jest wskazać osoby, którym zachowek się należy, o tyle trudniej jest uzyskać informacje komu, pomimo że jest spadkobiercom ustawowym,  zachowek nie należy się. 

Tego i jeszcze więcej dowiecie się dalszej części wpisu opublikowanym pt.: Komu należy się zachowek?”

Jeżeli chcesz się dowiedzieć więcej o zachowku i nie tylko, zapraszamy również do lektury naszego BLOGA: ZACHOWEK – PRAWO SPADKOWE.

Chcesz się w swojej sprawie skonsultować, wejdź na http://www.kancelaria-actio.com/kontakt/ wypełnij formularz zgłoszeniowy, bądź zadzwoń bezpośrednio na nr: 12 411 05 94 i umów się na spotkanie.

Pamiętaj, że w każdy piątek możesz uzyskać Bezpłatną Poradę Prawną nie tylko w tej sprawie

Dzwoń jak najszybciej, bo liczba miejsc na Bezpłatną Poradę Prawną jest ograniczona.

Jeżeli jesteś z Oświęcimia lub okolic umów się na spotkanie w Oddziale Kancelarii „Actio”, który znajduje się przy ul. Klasztornej 2, w budynku jednego z czołowych biur nieruchomości w Oświęcimiu Biura Nieruchomości „G.B.I.”

Szczegóły znajdziesz na www.kancelaria-actio.com 

 

Komentarze

Zostaw komentarz


Redakcja portalu zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób, zawierających słowa wulgarne lub nie odnoszących się merytorycznie do tematu artykułu, wpisu, obiektu. Informujemy, że oprogramowanie rejestruje dane osoby komentującej (IP, czas), które na wniosek prokuratury, sądu lub policji mogą zostać przekazane celem ścigania sprawców czynów sprzecznych z prawem.

Więcej informacji w regulaminie komentarzy.

Kalendarium
Reklama
. . . . . . . . . . . . . . . .


Polecamy na FB
Facebook Pagelike Widget


Archiwa