Ocalić od zapomnienia – Jan Durczak

Paweł Wodniak  |   Edukacja,Fakty  |   8 kwietnia 2019 13:30

Łukasz Chwierut i Kamila Kmiecik stanowią jeden z trzech zespołów kęckiego Wyspiana, biorących udział w projekcie ocalenia od zapomnienia posłów II RP.

Projekt Sejmu Dzieci i Młodzieży nastawiony jest na propagowanie wiedzy o lokalnych posłach II Rzeczypospolitej, którzy w czasie II wojny światowej działali na rzecz kraju.

„Zadaniem uczestników jest upamiętnienie w sposób trwały losów i działalności rzeczonego posła” – wyjaśnia Łukasz Chwierut, który wraz z koleżanką Kamilą przygotował artykuł o Janie Durczaku, parlamentarzyście z Ustronia.

Projekt, w którym uczestniczą uczniowie Powiatowego Zespołu nr 11 Szkół Ogólnokształcących w Kętach, jest elementem rekrutacji do Sejmu Dzieci i Młodzieży.

Żywot Jana Durczaka. Autorzy: Kamila Kmiecik i Łukasz Chwierut.
(w publikacji zachowujemy oryginalną pisownię)

Jan Durczak z Ustronia jest jedną z kluczowych postaci polskiej międzywojennej lewicy na Śląsku. Ten wieloletni, nieoceniony członek PPSD, mocno związany z Żywcem oraz Białą cieszył się ogromnym szacunkiem pośród robotników żywiecczyzny i działaczy PPS.

Był posłem na sejm ustawodawczy w latach 1919-1922, a działalności politycznej nie porzucił również po wybuchu drugiej wojny światowej. Kim był nasz lokalny bohater, o którym tak niewielu dziś pamięta? Czym zaskarbił sobie szacunek robotników i dlaczego, pomimo nominacji z ramienia PPS nie mógł zostać burmistrzem Białej? O tym wszystkim dowiedzą się państwo w poniższym artykule.

Urodził się 07 sierpnia 1884 roku w robotniczej rodzinie. Ukończył pięcioklasową szkołę ludową, a następnie odbył służbę w wojsku austriackim. Od 1910 roku pracował w fabryce śrub w Sporyszu (Żywiec). Ta fabryka miała duże znaczenie w jego życiu – powracał do niej wiele razy. Tam zaangażował się w działalność związku zawodowego metalowców i działał w PPSD (Polskiej Partii Socjalistyczno-Demokratycznej Galicji i Śląska Cieszyńskiego).

W trakcie pierwszej wojny światowej walczył w armii austriackiej jako kapral saperów, zwanych także pionierami. Po wojnie wrócił do Sporysza i w 1918 roku został przewodniczącym Komitetu Miejscowego PPSD oraz oddziału związku zawodowego metalowców.

W wyborach parlamentarnych 1919 roku uzyskał mandat posła, startując z listy PPSD w okręgu wyborczym nr 38 (Wadowice-Żywiec i pow. sądowy Kęty). W roku 1922 brał czynny udział w akcji podjętej przez związki zawodowe na rzecz obrony interesów robotników po redukcji dni pracy w fabryce śrub w Sporyszu. Przyniosło mu to niemałą popularność wśród robotników w całym powiecie żywieckim. W tym samym roku został przewodniczącym Komitetu Powiatowego PPS.

Mandat poselski sprawował do końca kadencji sejmu, do 28 listopada 1922 roku. Startował w kolejnych wyborach parlamentarnych, jednak nie uzyskał mandatu. Powrócił do Sporysza, do pracy na stanowisku majstra w fabryce śrub. Następnie został księgowym kasy chorych w Żywcu.

Po przewrocie majowym porzucił działalność w PPS aż do 1928 roku. Na konferencji okręgowej PPS w Białej (22 stycznia 1928) wszedł do Okręgowego Komitetu Robotniczego Śląska Cieszyńskiego. W 1928 roku kandydował do sejmu z listy PPS z niewielkim sukcesem – został zastępcą posła.

W październiku 1928 roku wybrano go prezesem Rady Klasowych Związków Zawodowych w Żywcu oraz ponownie przewodniczącym KP PPS. W 1929 roku, w skutek antysanacyjnych wystąpień Durczaka, ówczesny komisarz Kasy Chorych w Żywcu pozbawił go funkcji księgowego. W roku 1933 został przeniesiony do Kasy Chorych w Białej, gdzie pracował aż do wybuchu wojny.

Podczas okupacji niemieckiej czynnie działał w konspiracyjnej PPS-WRN (PPS – Wolność Równość Niepodległość). Po wyzwoleniu uczestniczył w reaktywacji Ubezpieczalni Społecznej w Białej Krakowskiej. Został wysunięty na stanowisko burmistrza Białej przez PPS, jednak urzędu tego nie objął, gdyż 31 maja 1945 roku nagle zmarł w Białej Krakowskiej.

 

Komentarze

Zostaw komentarz


Redakcja portalu zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób, zawierających słowa wulgarne lub nie odnoszących się merytorycznie do tematu artykułu, wpisu, obiektu. Informujemy, że oprogramowanie rejestruje dane osoby komentującej (IP, czas), które na wniosek prokuratury, sądu lub policji mogą zostać przekazane celem ścigania sprawców czynów sprzecznych z prawem.

Więcej informacji w regulaminie komentarzy.

Kalendarium
Reklama
. . . . . . . . . . . . . . . .


Polecamy na FB
Facebook Pagelike Widget


Archiwa